Adana ve Atatürk

 
    Ulu önerimiz Mustafa Kemal Atatürk çeşitli tarihler de olmak üzere 6 kez Adanamızı ziyaret etmiştir. Bu ziyaretlerinin hepsi dolu dolu geçmiş ve vatan için önemli kararların alındığı diyar olmuştur. Cumhuriyetimizin temelleri, devrimleri, sosyo ve ekonomik kararların birçoğu Adanamızda şekillenmiştir. Bu gezilerinin bitiminde Ankara' da, Adana izlenimlerinde edindiği bilgiler doğrultusunda aldığı kararları uygulama yoluna girmiştir.

       İlk Adana ziyareti Mondros Mütarekesinin imzalandığı gün olan 30.10.1918 tarihinde olmuştur. Buradaki ilk görevi Alman Komutan Liman Von Sanders'ten Yıldırım Orduları Komutanlığını almaktı. Yıldırım Orduları Komutanlığını 11 gün sürdüren Mustafa Kemal 10.11.1918 tarihinde Yıldırım Ordusunun fesih edilmesi ile İstanbul’a çağrıldı. Adana'da kaldığı süre içerisinde Mondros Mütarekesinin maddelerini inceledi. Bu maddeler ile Yurdumuzun her bir köşesinin işgal güçlerince  işgal edileceğini sezinlemişti. Vatan işgale uğramadan çözüm yoları aramaya başlamıştı. Keyfi işgallerin önüne geçmek için Adana'dan İstanbul'a durum ve yapılacak işlemlerle ilgili telgraflar gönderiyordu. İstanbul yönetimi Mustafa kemalin bu tutumuna ancak 11 gün dayanabilmişlerdi. Yıldırım Ordularını lağvederek Mustafa Kemal' i Harbiye Nezareti emrine veridiler.
      Mustafa Kemal' bütün teşhisleri doğru çıkmıştı. Yurdumuz galip devletler tarafından keyfi işgal edilmeye başlandı. İstanbul’da eli kolu bağlı durumda idi. vatanın kurtulması için aranan güç ve birlik Anadolu’da olduğunu Adana'da ki izlenimlerinde tespit etmişti. Adana gençliği kendisine güven vermişti. 16.05.1919 tarihinde İstanbul’dan ayrılmadan 1 gün önce Erkanı Harbiye Reisliğinde Fevzi (Çakmak) ve Cevat Paşalarla Anadolu'da bir ''Milli İdare'' kurulması konuşulurken, görüşmeye katılan Mustafa Kemal ''Ben zaten bunun için Anadolu'ya gidiyorum'' dediği nakledilmektedir.

      İkinci Adana gezisi de Kurtuluş Savaşından sonra Hanımı Latife Uşaklıgil ile yaptığı ilk yurt içi gezisidir. Bu gezide Adana Türk ocağında yaptığı konuşmada ''Bende bu vakayiin ilk hissi teşebbüsü bu memlekette, bu Güzel Adana'da doğmuştur'' sözü ile Milli İradenin kurulması ve İstiklal Harbinin ilk düşüncelerinin Adana'da oluştuğunu teyit etmiştir.
 Mustafa Kemal  '' Bu memleketin efendisi Çiftçi ve köylülerdir'' ve '' Kılıçla alınan memleketler gider, sabanla kurtarılanlar gitmez, kalır'' sözlerini yine ikinci Adana gezisinde çiftçilere hitaben söylemiştir. İkinci Adana gezisinde edindiği izlenimler ile Ankara’ya vardığında hemen bir Hafta Tatili Kanununu hazırlatmıştır. Bu kanun ile hafta tatili pazar günü olmuştur. Adana gezisinde halkın milletvekilleri hakkındaki olumsuz düşünceleri TBMM' nin yenilenme kararını aldırmıştır.  11.08.1923 tarihinde de  seçime gidilmiştir. seçim sonrası oluşan Meclis 29 Ekim 1923 tarihinde CUMHURİYETİ ilan etmiştir.
     Üçüncü Adana gezisinde 13.01.1925 tarihinde Atatürk'e Hemşerilik Belgesi törenle verilmiştir. 20.01.1925 günü Adana'dan ayrılırken duygularını ve sezgilerini şöyle dile getirmiştir. ''- Adana'yı çok iyi buldum. Burada artık irticanın, kara kuvvetin yeri yoktur. Adana’nın temiz ve lekesiz halkı, iyi ile kötüyü seçmekten aciz değildir.''
    Dördüncü Adana gezisi 16.02.1931 ve 18.02.1931 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.
Bu gezi Yurdumuz ve Adanamız için;  ekonomik, sosyal ve kültürel açıdan en önemli gezisidir.( Bu gezi ile ilgili izlenimler ve Atatürk'ün söylevlerini ilerideki yazılarımda ele alacağım.)
    Beşinci Adana gezisi ise Güneydoğu İlleri gezisinden dönerken dinlenmek amacı ile 19.11.1937 tarihinde gelmiştir. Bu gezisinde de adına yapılan Atatürk Parkında dinlenmiştir. Hayatında ilk kez burada kendi heykeli önünde fotoğraf çektirmiştir.  Burada dinlendikten sonra caddeye çıkarken 2 Hataylı genç kız  O' na bir buket sundular ve üzgün bir sesle Atatürk'ün önünde şu sözleri söylediler.
 '' Kurtarıcı, Yaratıcı, Ulu Önder!
   Bu gün hürmetle ellerinizden öpen, yarının kahramanı Türk erlerinin anneleri olacak Türk Hatay'ın kızlarıdır. Türk dünyasına yarattığınız, sonsuz ve büyük varlıklara ilave ettiğiniz Türk Hatay, istiklali Milli Tarihimizin ebedi, ölmez eserleri yanında daima küçük bir misal teşkil edecektir. Bu gün Hataylılar Yüce Atalarına sonsuz bağlılıklarını sunar, ellerinizden öperler.''
         Altıncı gezisi ise hasta hali  ile 24.05.1938 tarihinde  gerçekleşmişti. Yurdumuz ile ilgili olarak Hatay sorunu ile daha yakından ilgilenmek, Hatay halkına her zaman yanınızdayız mesajını vermek, Hatay  konusunda kararlığını ispat etmek için bu Adana gezisini gerçekleştirmiş oldu. 
        Altıncı ve son gezisi aynı zamanda kendisinin de yaptığı son yurt gezisi oldu. Yakalandığı  amansız hastalık son yurt gezisinden 139 gün sonra Atatürk'ü 10.11.1938 tarihinde aramızdan aldı. Ancak kendinin de söylediği gibi '' Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır, ancak Türkiye Cumhuriyeti sonsuza kadar yaşayacaktır.''demişti. Evet eserler, fikirleri ve bizlere olan kılavuzluğu ile her zaman aramızdadır.
ADANA GENÇLİĞİ OLARAK HER ZAMAN ESERLERİNİ YAŞATMAYA VE KORUMAYA AND İÇERİZ.